NRI FEMA Account Guide
Principal and interest freely repatriable. No Indian income taxable.
DTAA Countries (lower TDS available):
What is NRI Investment FEMA Limits?
▾
अनिवासी भारतीय (NRI) आणि भारतीय वंशाच्या व्यक्ती (PIOs/OCIs) यांच्याकडे भारतीय रिझर्व्ह बँक (RBI) द्वारे प्रशासित परकीय चलन व्यवस्थापन कायदा (FEMA) 1999 अंतर्गत भारतातील बँकिंग, गुंतवणूक आणि मालमत्ता व्यवहार नियंत्रित करणारे विशिष्ट आर्थिक नियम आहेत. अनिवासी भारतीय भारतात तीन प्रकारची बँक खाती ठेवू शकतात: NRE (अनिवासी बाह्य) खाती - परदेशी उत्पन्नातून मिळणारा निधी, पूर्णपणे परत करण्यायोग्य आणि व्याज भारतात करमुक्त आहे; NRO (अनिवासी सामान्य) खाती - भारतात कमावलेल्या उत्पन्नासाठी (भाडे, लाभांश, भांडवली नफा) आणि परिपक्व देशांतर्गत गुंतवणुकीतून, भारतात करपात्र, कर अनुपालनानंतर प्रति आर्थिक वर्षात USD 1 दशलक्ष मर्यादित परत करणे; आणि FCNR(B) (परकीय चलन अनिवासी बँक) खाती — विदेशी चलनांमधील मुदत ठेवी (USD, GBP, EUR, JPY, CAD, AUD), पूर्णपणे परत करण्यायोग्य आणि व्याज भारतात करमुक्त आहे. इक्विटीमधील गुंतवणुकीसाठी, NRI भारतीय शेअर्स आणि म्युच्युअल फंडांमध्ये फॉरेन पोर्टफोलिओ इन्व्हेस्टमेंट (FPI) मार्गांतर्गत गुंतवणूक करू शकतात - प्रत्येक NRI 5% मर्यादेच्या अधीन, कोणत्याही एका कंपनीतील सर्व NRI साठी एकूण 10%. अनिवासी भारतीय भारतातील शेतजमीन, वृक्षारोपण मालमत्ता किंवा फार्महाऊस खरेदी करू शकत नाहीत, परंतु RBI च्या मंजुरीशिवाय निवासी आणि व्यावसायिक मालमत्ता मुक्तपणे खरेदी करू शकतात. एनआरआय उत्पन्नावरील टीडीएस सामान्यतः जास्त असतो: बहुतेक उत्पन्नावर 30%, मालमत्तेवरील LTCG वर 20.8%, इक्विटीमधून LTCG वर 12.5%/20%. विविध देशांसोबत दुहेरी कर टाळण्याचे करार (DTAA) रोखून धरलेले कर दर कमी करू शकतात. भारत-आधारित वित्त व्यवस्थापित करणाऱ्या अनिवासी भारतीयांसाठी या मर्यादा आणि संरचना समजून घेणे महत्त्वाचे आहे.
Calkulon makes complex calculations simple — built for students and everyday problem-solvers.
सूत्र
▾
NRO प्रत्यावर्तन मर्यादा = USD 1,000,000 प्रति आर्थिक वर्ष (कर आणि CA प्रमाणपत्रानंतर); NRE व्याज (करमुक्त): भारतात करपात्र = ₹0; NRO व्याज करपात्र = व्याज × 30.9% (DTAA लाभाशिवाय TDS दर); मालमत्तेवर LTCG (NRI): TDS = विक्री विचार × 20% + अधिभार + उपकर (खरेदीदाराने वजा करणे आवश्यक आहे); DTAA दर = भारतीय कर दर किंवा करार दरापेक्षा कमीVariable Legend
▾
| प्रतीक | नाव | एकक | वर्णन |
|---|---|---|---|
| NRE | अनिवासी बाह्य खाते | INR | परदेशी-स्रोत निधीसाठी बँक खाते; पूर्णपणे परत करण्यायोग्य; भारतात व्याज करमुक्त. |
| NRO | अनिवासी सामान्य खाते | INR | भारतातून मिळणाऱ्या उत्पन्नासाठी बँक खाते; प्रत्यावर्तन USD 1M/वर्षापर्यंत मर्यादित; 30% व्याज करपात्र. |
| DTAA_R | DTAA दर | % | दुहेरी कर टाळण्याच्या करारानुसार कमी केलेला कर दर; कर रेसिडेन्सी प्रमाणपत्र सादर करणे आवश्यक आहे. |
| TRC | टॅक्स रेसिडेन्सी प्रमाणपत्र | document | एनआरआयच्या राहत्या देशाचे प्रमाणपत्र तेथे कर निवासाची पुष्टी करते; भारतात DTAA फायदे सक्षम करते. |
How to NRI Investment FEMA Limits
▾
- 1एनआरआय/ओसीआय दर्जा निश्चित करा: भारतीय नागरिक जो आर्थिक वर्षात १८२+ दिवस भारताबाहेर राहतो तो अनिवासी भारतीय बनतो; स्थिती बदलल्यानंतरच्या वर्षापासून कर आणि FEMA परिणाम बदलतात.
- 2योग्य बँक खाती उघडा किंवा सांभाळा: परदेशी उत्पन्नासाठी NRE (परत परत करण्यायोग्य, करमुक्त व्याज), भारतातून मिळणाऱ्या उत्पन्नासाठी NRO (मर्यादित प्रत्यावर्तन), FCNR(B) विदेशी चलन FD साठी; तिन्ही एकाच वेळी राखता येतात.
- 3पोर्टफोलिओ इन्व्हेस्टमेंट स्कीम (PIS) मार्गाने PIS साठी नियुक्त केलेल्या NRE किंवा NRO बचत खात्याद्वारे भारतीय इक्विटी मार्केटमध्ये गुंतवणूक करा — स्टॉक मार्केट व्यवहारांसाठी आवश्यक; म्युच्युअल फंड गुंतवणुकीसाठी अशी आवश्यकता नाही.
- 4मालमत्ता गुंतवणुकीसाठी: निवासी आणि व्यावसायिक मालमत्ता मुक्तपणे खरेदी केल्या जाऊ शकतात; पेमेंट एनआरई/एनआरओ खात्याद्वारे किंवा इनवर्ड रेमिटन्सद्वारे केले जाणे आवश्यक आहे; भाड्याचे उत्पन्न NRO खात्यात जाते; कर भरल्यानंतर प्रति वर्ष USD 1M पर्यंत मर्यादित NRO खात्यातून प्रत्यावर्तन.
- 5TDS दायित्वे समजून घ्या: जेव्हा अनिवासी भारतीयांना भारतात उत्पन्न मिळते (भाडे, लाभांश, भांडवली नफा), तेव्हा देणाऱ्याने निर्दिष्ट दरांवर TDS कापला पाहिजे; एनआरआय त्यांच्या राहत्या देशातून टॅक्स रेसिडेन्सी सर्टिफिकेट (TRC) सबमिट करून DTAA फायद्यांचा दावा करू शकतात.
- 6भारतातील उत्पन्न मूळ सूट मर्यादेपेक्षा जास्त असल्यास भारतीय ITR दाखल करा (एनआरआयसाठी ₹2.5L; कलम 87A रिबेट अनिवासी भारतीयांसाठी उपलब्ध नाही); अनिवासी भारतीय देखील जादा टीडीएसच्या परताव्यावर दावा दाखल करू शकतात.
- 7NRO निधी परत करण्यासाठी: फॉर्म 15CA/15CB मध्ये CA प्रमाणपत्र मिळवा, मोठ्या रकमेसाठी आवश्यक असल्यास आयकर अधिकाऱ्याकडून प्रमाणपत्र मिळवा, नंतर NRE किंवा परदेशी खात्यात हस्तांतरित करा — प्रति आर्थिक वर्ष USD 1 दशलक्ष पर्यंत मर्यादित.
Worked Examples
▾
NRI भाड्याच्या उत्पन्नावर 30% फ्लॅट दराने कर आकारला जातो; DTAA TRC सबमिशनसह दर कमी करू शकते
अनिवासी भारतीयांना भाडे देणाऱ्या भारतीय भाडेकरूंनी ३०% टीडीएस (कलम १९५) कापला पाहिजे. एनआरआय आयटीआर क्लेम कपात (महानगरपालिका कर, NAV वर 30% मानक वजावट, लागू असल्यास गृहकर्जाचे व्याज) फाइल करतात आणि अतिरिक्त TDS परत मिळवतात. कपातीनंतर निव्वळ भाड्याचे उत्पन्न कमी प्रभावी दराने करपात्र असू शकते.
NRE खाते समान दर मिळवते परंतु TDS मध्ये ₹1,05,000 वाचवते - परदेशी मूळ निधीसाठी NRE ला प्राधान्य द्या
NRE FD व्याज भारतीय आयकरातून पूर्णपणे मुक्त आहे आणि NRI च्या मायदेशात पूर्णपणे परत करण्यायोग्य आहे. NRO FD व्याज 30% (DTAA शिवाय NRI साठी TDS दर) करपात्र आहे. NRI ने त्यांच्या राहत्या देशात NRE उत्पन्नाचा अहवाल देखील देणे आवश्यक आहे (DTAA दुहेरी कर आकारणी प्रतिबंधित करते).
NRI इक्विटी LTCG ला समान ₹1L सूट आहे; पूर्तता करताना AMC द्वारे TDS कापला जातो
भारतीय इक्विटी म्युच्युअल फंडामध्ये गुंतवणूक करणाऱ्या अनिवासी भारतीयांना रिडेम्पशनच्या वेळी भांडवली नफा कर दराने TDS ला सामोरे जावे लागते — AMC हे आपोआप वजा करते. निवासी भारतीयांप्रमाणे, अनिवासी भारतीयांना स्वत:ची मोजणी करता येत नाही; TDS तात्काळ आहे. ते आयटीआरमध्ये जादा टीडीएससाठी परतावा मागू शकतात.
TDS संपूर्ण विक्री किंमतीवर आहे (फक्त नफा नाही); टीडीएस कमी करण्यासाठी एनआरआयने लोअर होल्डिंग सर्टिफिकेटसाठी (फॉर्म 13) अर्ज करणे आवश्यक आहे
जेव्हा एखादा भारतीय रहिवासी एखाद्या NRI कडून मालमत्ता खरेदी करतो तेव्हा त्यांनी संपूर्ण विक्री मोबदला (फक्त भांडवली नफा नव्हे) 20%+ दराने TDS कापला पाहिजे. यामुळे रोख प्रवाहाच्या महत्त्वपूर्ण समस्या उद्भवतात. वास्तविक LTCG वर आधारित कमी किंवा शून्य TDS ला परवानगी देणाऱ्या प्रमाणपत्रासाठी NRI कर अधिकाऱ्याकडे (फॉर्म 13 किंवा 195(3)) अर्ज करू शकतो.
Real-World Applications
▾
एनआरआय आणि एनआरओ खात्यांमध्ये पैसे परत आणण्यासाठी आणि कर कार्यक्षमता ऑप्टिमाइझ करण्यासाठी वेगवेगळ्या उत्पन्न स्रोतांमधून पार्किंग निधीसाठी निर्णय घेतात., जेथे अचूक एनआरआय फेमा मर्यादेचे विश्लेषण पुराव्यावर आधारित निर्णय घेण्यास आणि व्यावसायिक वर्कफ्लोमध्ये परिमाणात्मक कठोरतेचे समर्थन करते.
NRI मालमत्ता मालकांच्या वतीने भाड्याचे उत्पन्न मिळवणारे भारतीय रहिवासी आणि TDS दायित्वांची अचूक गणना करतात., जेथे अचूक nri fema मर्यादा विश्लेषण Nri Fema Limits द्वारे पुराव्यावर आधारित निर्णय घेण्यास आणि व्यावसायिक कार्यप्रवाहांमध्ये परिमाणात्मक कठोरतेचे समर्थन करते.
NRIs भारतातील मालमत्ता विक्रीचे नियोजन करत आहेत आणि पूर्ण विक्री विचारात TDS टाळण्यासाठी कमी रोख प्रमाणपत्रांसाठी अर्ज करतात., जेथे Nri Fema मर्यादांद्वारे अचूक nri fema मर्यादा विश्लेषण पुराव्यावर आधारित निर्णय घेण्यास आणि व्यावसायिक वर्कफ्लोमध्ये परिमाणात्मक कठोरतेचे समर्थन करते.
एनआरआय क्लायंटना त्यांच्या भारतातील पोर्टफोलिओ (पीआयएस, मालमत्ता, एफडी द्वारे इक्विटी एमएफ) एनआरई/एनआरओ खात्यांमध्ये जास्तीत जास्त कर कार्यक्षमतेसाठी संरचित करण्यात मदत करणारे आर्थिक सल्लागार., जेथे अचूक एनआरआय फेमा मर्यादा विश्लेषण पुराव्यावर आधारित निर्णय घेण्यास आणि व्यावसायिक कार्यप्रवाहातील परिमाणात्मक कठोरतेला समर्थन देते.
परत येणारे अनिवासी भारतीय (RNOR स्थिती) RNOR करमुक्त कालावधी जास्तीत जास्त करण्यासाठी त्यांची परकीय बचत भारतात परत आणण्याच्या वेळेचे नियोजन करतात.
Special Cases
▾
OCI (भारताचे परदेशी नागरिक) स्थिती
OCIs (भारताचे परदेशी नागरिक) - ज्यांना पूर्वी PIO (भारतीय वंशाचे व्यक्ती) म्हटले जाते - बँकिंग, गुंतवणूक आणि मालमत्तेसाठी NRI ला समान आर्थिक अधिकार आहेत. ते NRE/NRO/FCNR खाती ठेवू शकतात, भारतीय इक्विटी आणि म्युच्युअल फंडांमध्ये गुंतवणूक करू शकतात आणि निवासी/व्यावसायिक मालमत्ता खरेदी करू शकतात. तथापि, ओसीआयना अनिवासी भारतीयांप्रमाणेच शेतजमिनीवर बंदी आहे. DTAA फायदे OCI च्या कर निवासस्थानाच्या देशावर अवलंबून असतात, त्यांच्या OCI कार्ड स्थितीवर नाही.
परत येणारा NRI — RNOR स्थिती
जेव्हा एखादा अनिवासी भारतीय कायमस्वरूपी भारतात परत येतो, तेव्हा ते 2-3 आर्थिक वर्षांसाठी RNOR (निवासी परंतु सामान्यपणे रहिवासी नाही) नावाच्या विशेष दर्जाद्वारे संक्रमण करतात. या कालावधीत त्यांचे परदेशी उत्पन्न भारतात करमुक्त राहते, परंतु भारतातून मिळणारे उत्पन्न करपात्र असते. NRE खाती रहिवासी बचत खाती म्हणून चालू ठेवली जाऊ शकतात. RNOR स्थिती अनिवासी भारतीयांना त्यांची परदेशी बचत भारतात परत आणण्यासाठी एक मौल्यवान कर नियोजन विंडो प्रदान करते.
NRI भेटवस्तू व्यवहार
एनआरआय नातेवाईकांकडून निवासी भारतीयांना (आणि त्याउलट) भेटवस्तू सामान्यत: निर्दिष्ट जवळच्या नातेवाईकांदरम्यान दिल्या जातात तेव्हा भारतातील भेट करातून सूट दिली जाते. तथापि, मोठ्या भेटवस्तू (गैर-नातेवाईकांकडून ₹50,000 पेक्षा जास्त) 'इतर स्त्रोतांकडून मिळणारे उत्पन्न' म्हणून करपात्र आहेत. कुटुंबाला भेटवस्तू म्हणून पैसे पाठवणाऱ्या अनिवासी भारतीयांनी योग्य बँकिंग चॅनेलद्वारे (रोख नव्हे) मार्ग काढला पाहिजे; FEMA नियमांनुसार निधी योग्य दस्तऐवजांसह बँकिंग प्रणालीमधून जाणे आवश्यक आहे.
NRI आणि कलम 54 मालमत्ता सूट
जेव्हा एखादा NRI भारतात मालमत्ता विकतो आणि त्याच्याकडे LTCG असतो, तेव्हा ते रहिवासी म्हणून समान कलम 54 (निवासी मालमत्तेमध्ये पुनर्गुंतवणूक) आणि कलम 54EC (NHAI/REC बाँड्स) सवलतींचा दावा करू शकतात. पुनर्गुंतवणूक केलेली मालमत्ता भारतात असणे आवश्यक आहे (कलम 54). NRI च्या मालमत्तेच्या खरेदीदाराने पूर्ण मोबदल्यात 20%+ दराने TDS कापला पाहिजे, परंतु NRI वास्तविक LTCG ची गणना केल्यानंतर आणि ITR मध्ये सूट लागू केल्यानंतर परतावा मागू शकतो.
NRI खाते प्रकार तुलना (FEMA 2024)
▾
| वैशिष्ट्य | NRE खाते | NRO खाते | FCNR(B) खाते |
|---|---|---|---|
| चलन | INR | INR | परकीय चलन (USD, GBP, EUR, इ.) |
| निधीचा स्रोत | केवळ विदेशी उत्पन्न | भारत-स्रोत उत्पन्न किंवा परदेशी रेमिटन्स | केवळ विदेशी उत्पन्न |
| प्रत्यावर्तन (प्राचार्य) | मुक्तपणे परत करण्यायोग्य | USD 1M/वर्ष मर्यादा | मुक्तपणे परत करण्यायोग्य |
| व्याज कर (भारत) | करमुक्त | 30% TDS | करमुक्त |
| विनिमय दर धोका | होय (INR चे अवमूल्यन होऊ शकते) | Yes | नाही (परकीय चलनात) |
| इक्विटी/एमएफ गुंतवणूक ठेवू शकतात | होय (साठा साठी PIS द्वारे) | होय (साठा साठी PIS द्वारे) | नाही — फक्त FD |
| साठी योग्य | परदेशी उत्पन्न पार्किंग, भारतात गुंतवणूक | भारताचे भाडे/लाभांश उत्पन्न | परकीय चलन बचत, फॉरेक्स रिस्क हेज |
Frequently Asked Questions
▾
NRE, NRO आणि FCNR खात्यांमध्ये काय फरक आहे?
NRE (अनिवासी बाह्य): परदेशी उत्पन्न भारतात ठेवण्यासाठी वापरले जाते; निधी मुक्तपणे मायदेशात परत पाठविला जाऊ शकतो; व्याज भारतात करमुक्त आहे; भारतातील गुंतवणुकीसाठी वापरता येईल. NRO (अनिवासी सामान्य): भारतातून मिळणाऱ्या उत्पन्नासाठी (भाडे, लाभांश, व्यवसाय उत्पन्न, परिपक्व घरगुती एफडी) साठी वापरले जाते; मर्यादित प्रत्यावर्तन (USD 1M प्रति वर्ष); व्याज करपात्र आहे (30% TDS). FCNR(B) (परकीय चलन अनिवासी बँक): विदेशी चलनांमध्ये मुदत ठेवी (USD, GBP, EUR इ.); पूर्णपणे परत करण्यायोग्य; व्याज करमुक्त; रुपयाच्या अवमूल्यनाच्या जोखमीपासून संरक्षण करते.
अनिवासी भारतीय भारतात मालमत्ता खरेदी करू शकतात?
होय. NRIs आणि OCIs RBI च्या मंजुरीशिवाय भारतात निवासी आणि व्यावसायिक मालमत्ता खरेदी करू शकतात. ते विशिष्ट RBI च्या परवानगीशिवाय शेतजमीन, वृक्षारोपण मालमत्ता किंवा फार्महाऊस खरेदी करू शकत नाहीत. पेमेंट NRE/NRO खात्यांद्वारे किंवा आवक विदेशी रेमिटन्सद्वारे केले जाणे आवश्यक आहे — थेट परदेशी बँक खात्यांद्वारे नाही. मालमत्तेचे भाडे उत्पन्न NRO खात्यात जाते. NRO कडून विक्रीतून मिळालेल्या रकमेची परतफेड प्रति वर्ष USD 1M पर्यंत मर्यादित आहे.
NRO खात्यांमधून परत येण्याची मर्यादा किती आहे?
NRI त्यांच्या NRO खात्यांमधून प्रति आर्थिक वर्षात USD 1 दशलक्ष पर्यंत परत पाठवू शकतात (परदेशात परत पाठवू शकतात). यासाठी आवश्यक आहे: सर्व लागू भारतीय करांचे पेमेंट, फॉर्म 15CB मधील चार्टर्ड अकाउंटंटचे प्रमाणपत्र, कर अनुपालनाची पुष्टी करणे आणि फॉर्म 15CA ऑनलाइन भरणे. USD 1M पेक्षा जास्त रकमेसाठी (अपवादात्मक प्रकरणांमध्ये), RBI ची मंजुरी आवश्यक आहे. ही मर्यादा भांडवलाच्या परतफेडीला लागू होते - ऑपरेशनल उत्पन्न सामान्यपणे परत येऊ शकते.
भारतातील एनआरआय उत्पन्नासाठी टीडीएस दर काय आहेत?
NRI TDS दर (DTAA शिवाय): भाड्याचे उत्पन्न (कलम 195): 30%; NRO FD वर व्याज: 30%; लाभांश: 20%; इक्विटीवर LTCG (>12 महिने): 10%/12.5%; इक्विटीवर STCG: 15%/20%; मालमत्तेवर LTCG: 20% + अधिभार; मालमत्तेवर एसटीसीजी: स्लॅब दर; व्यावसायिक/तांत्रिक शुल्क: ३०%. DTAA सह (देशातून टॅक्स रेसिडेन्सी प्रमाणपत्र वापरून), कमी दर लागू होऊ शकतात. DTAA दरांचा लाभ घेण्यासाठी नेहमी TRC देणाऱ्याला सबमिट करा.
DTAA म्हणजे काय आणि त्याचा अनिवासी भारतीयांना कसा फायदा होतो?
दुहेरी कर टाळण्याचा करार (DTAA) हा भारत आणि इतर देशांमधला द्विपक्षीय करार आहे ज्यासाठी समान उत्पन्नावर दोनदा कर आकारला जाऊ नये — भारत आणि अनिवासी भारतीयांचे वास्तव्य असलेल्या देशात. भारताकडे USA, UK, UAE, सिंगापूर, कॅनडा, ऑस्ट्रेलिया, जर्मनी आणि इतर 80+ देशांसह DTAA आहे. टॅक्स रेसिडेन्सी सर्टिफिकेट (TRC) आणि देयकाला स्व-घोषणा सबमिट करून एनआरआय भारतीय कर दर किंवा DTAA कराराच्या दरापेक्षा कमी दावा करू शकतात. उदाहरणार्थ, यूएसए-इंडिया DTAA लाभांशावरील TDS 20% ऐवजी 15% मर्यादित करते.
अनिवासी भारतीयांना भारतात आयटीआर भरण्याची गरज आहे का?
अनिवासी भारतीयांनी भारतात आयटीआर दाखल करणे आवश्यक आहे जर: (१) भारतातील एकूण उत्पन्न मूळ सूट मर्यादेपेक्षा जास्त असेल (एनआरआयसाठी ₹२.५ लाख — रहिवासींप्रमाणेच, ज्येष्ठ नागरिकांसाठी उच्च मर्यादा अनिवासी भारतीयांना लागू होत नसल्या तरी); (२) टीडीएस कापला गेला आहे आणि त्यांना परतावा हवा आहे; (३) त्यांच्याकडे भांडवली नफा उत्पन्न आहे (सवलत मर्यादेपेक्षा कमी असले तरीही, अहवाल देणे उचित आहे); (४) त्यांना भांडवली तोटा पुढे करायचा आहे. भारतातील व्यवसायातील उलाढाल विशिष्ट मर्यादेपेक्षा जास्त असल्यास ITR दाखल करणे देखील आवश्यक आहे.
अनिवासी भारतीय पीपीएफमध्ये गुंतवणूक करू शकतात का?
नाही. अनिवासी भारतीय नवीन पीपीएफ खाते उघडू शकत नाहीत. जर एनआरआयचे एनआरआय होण्यापूर्वी पीपीएफ खाते असेल, तर ते 15 वर्षांच्या मॅच्युरिटीपर्यंत प्रचलित पीपीएफ व्याज दराने खाते सुरू ठेवू शकतात, परंतु त्यानंतर खाते वाढवू शकत नाहीत. मॅच्युरिटीनंतर, एनआरआयने खाते बंद केले पाहिजे आणि पैसे त्यांच्या एनआरओ खात्यात हस्तांतरित केले पाहिजेत. NPS साठी, NRI NPS खाती धारण करू शकतात परंतु अनिवासी झाल्यावर किंवा NPS-NRI खात्यात हस्तांतरित केल्यावर ते बंद करणे आवश्यक आहे.
NRI इक्विटी गुंतवणुकीसाठी PIS मार्ग कोणता आहे?
पोर्टफोलिओ इन्व्हेस्टमेंट स्कीम (PIS) हा NRI साठी स्टॉक एक्स्चेंजद्वारे सूचीबद्ध भारतीय स्टॉक्स (शेअर्स) मध्ये गुंतवणूक करण्यासाठी RBI-नियुक्त मार्ग आहे. अनिवासी भारतीयांनी एक बँक खाते (NRE किंवा NRO) PIS खाते म्हणून नियुक्त केले पाहिजे, SEBI-नोंदणीकृत ब्रोकरकडे नोंदणी केली पाहिजे आणि सर्व स्टॉक खरेदी/विक्री व्यवहार या PIS खात्यातून केले पाहिजेत. कोणत्याही एका कंपनीमध्ये 5% प्रति NRI मर्यादा आणि 10% एकूण NRI मर्यादा आहे. म्युच्युअल फंडांसाठी, PIS मार्गाशिवाय KYC द्वारे थेट गुंतवणूक करण्याची परवानगी आहे.
Common Mistakes to Avoid
▾
- !एनआरई आणि एनआरओचे पैसे एकाच खात्यात ठेवणे - एनआरई आणि एनआरओ खात्यांचे कर आणि परत करण्याचे वेगवेगळे नियम आहेत; ते मिसळणे (ज्याला परवानगी नाही) किंवा उत्पन्नाच्या स्त्रोतांसाठी चुकीचे खाते प्रकार निवडणे FEMA चे उल्लंघन करते.
- !देयकांना टॅक्स रेसिडेन्सी सर्टिफिकेट (TRC) सबमिट न करणे — TRC शिवाय, भरणारे (बँका, कंपन्या) जास्तीत जास्त दराने TDS कापतात; TRC + फॉर्म 10F सह, DTAA-कमी केलेले दर लागू होतात; हा एक दस्तऐवज दरवर्षी लाखो टीडीएस वाचवू शकतो.
- !NRE व्याज जगभरात करमुक्त आहे असे गृहीत धरून — NRE व्याज भारतात करमुक्त आहे, परंतु NRI च्या राहत्या देशात (उदा. USA, UK) करपात्र असू शकते. DTAA दुहेरी कर आकारणीला प्रतिबंध करते परंतु जागतिक स्तरावर मिळकत करमुक्त करत नाही.
- !योग्य FEMA अनुपालनाशिवाय मालमत्ता खरेदी करणे - मालमत्ता खरेदीसाठी निधी देण्यासाठी थेट परदेशी बँक खाती वापरणे (NRE/NRO नव्हे) FEMA चे उल्लंघन करते; योग्य कागदपत्रांशिवाय विक्रीचे पैसे परत करणे अशक्य होते.
- !मालमत्तेची विक्री करण्यापूर्वी लोअर होल्डिंग सर्टिफिकेट (फॉर्म 13) साठी अर्ज करत नाही - खरेदीदार संपूर्ण मालमत्ता विक्रीच्या मोबदल्यात 20%+ टीडीएस कापून घेतील; एनआरआय परतावा मिळण्यासाठी महिने वाट पाहतो; कमी/शून्य टीडीएस प्रमाणपत्रासाठी कर अधिकाऱ्याकडे आगाऊ अर्ज केल्याने ही रोख टंचाई टळते.
- !एनआरआय झाल्यानंतर अनुमत कालावधीच्या पलीकडे पीपीएफ खाते धारण करणे - एनआरआय पीपीएफ खात्यांची मर्यादा 15 वर्षे आहे (विस्तार नाही); यापलीकडे पुढे राहिल्याने FEMA चे उल्लंघन होते आणि मिळालेले व्याज करपात्र होते.
Pro Tip
भारतीय उत्पन्नासह NRI साठी सर्वात कर-कार्यक्षम संरचना अशी आहे: NRE खात्यांमध्ये परदेशी-मूळ बचत ठेवा (करमुक्त, पूर्णपणे परत करण्यायोग्य), NRO खात्यांमध्ये भारत-स्रोत उत्पन्न (भाडे, लाभांश) ठेवा, LTCG लाभांसाठी NRE-PIS मार्गाने इक्विटी MF मध्ये दीर्घकालीन गुंतवणूक करा, आणि सर्व आयकर परत करणाऱ्यांना पुन्हा प्रमाणपत्र जमा करा. पहिल्या पेमेंटपासून डीटीएए-कमी केलेल्या टीडीएस दरांचा लाभ घेण्यासाठी.
Did you know?
भारताने आर्थिक वर्ष 2023-24 मध्ये जगातील सर्वाधिक विदेशी रेमिटन्स प्राप्त केले - अंदाजे USD 120 अब्ज - चीन आणि मेक्सिकोला मागे टाकून. एकट्या USA मधील अनिवासी भारतीय दरवर्षी अंदाजे USD 60 अब्ज भारताला पाठवतात. NRE खाते इकोसिस्टम USD 200 अब्ज पेक्षा जास्त ठेवींचे व्यवस्थापन करते. जुन्या FERA (फॉरेन एक्स्चेंज रेग्युलेशन ॲक्ट, 1973) च्या जागी 1999 मध्ये डिझाइन केलेले भारताचे FEMA फ्रेमवर्क, NRI गुंतवणुकीचे नियम नाटकीयपणे उदार केले आणि भारताला त्याचा विदेशी चलन साठा USD 650+ बिलियनच्या विक्रमी पातळीवर निर्माण करण्यात मदत करण्याचे श्रेय दिले जाते.
Regional Guides
▾
🇺🇸 US▾
🇬🇧 UK▾
🇪🇺 EU▾
References
Read the full guide on how to use this calculator effectively
अधिक वाचा →साप्ताहिक गणित टिप्स मिळवा
दर आठवड्याला कॅल्क्युलेटर टिपा मिळवणाऱ्या १२,०००+ सदस्यांमध्ये सामील व्हा.