Czym jest Impermanent Loss Calculator?
▾
Strata nietrwała (IL) to spadek wartości dolara, jakiego doświadcza dostawca płynności (LP) w porównaniu do zwykłego utrzymywania swoich aktywów, gdy zmienia się stosunek cen między dwoma tokenami w puli płynności. Jest to jedno z najbardziej źle rozumianych i najbardziej znaczących finansowo ryzyk w zdecentralizowanych finansach (DeFi). Termin nietrwały jest nieco mylący: strata jest naprawdę nietrwała tylko wtedy, gdy stosunek ceny powraca dokładnie do tego samego poziomu, w którym znajdował się w momencie dokonywania wpłaty. Jeśli ceny się rozejdą i wycofasz się, strata stanie się trwała. Nietrwała strata wynika z mechanizmu automatycznego animatora rynku (AMM) używanego przez protokoły takie jak Uniswap, Curve, SushiSwap i PancakeSwap. W AMM o stałym produkcie i zastosowaniu wzoru x*y=k pula zawsze utrzymuje ten sam stosunek wartości pomiędzy dwoma tokenami. Kiedy ceny na rynku zewnętrznym zmieniają się, arbitrażyści dokonują transakcji z pulą, aby przywrócić jej ceny do poziomu rynkowego. Te transakcje arbitrażowe przywracają równowagę w puli, zmieniając ilość każdego tokena — w rezultacie otrzymujesz więcej tokena, którego cena spadła, a mniej tego, który wzrósł. To mechaniczne przywracanie równowagi jest źródłem nietrwałych strat. Wielkość nietrwałej straty zależy całkowicie od tego, jak bardzo zmienia się stosunek cen, a nie od kierunku. Niezależnie od tego, czy Token A podwaja się, a Token B pozostaje bez zmian, czy też Token B dzieli się na pół, a Token A pozostaje bez zmian, nietrwała strata w przypadku dwukrotnej zmiany ceny wynosi około 5,7%. Czterokrotna zmiana ceny daje około 20% IL. 9-krotna zmiana ceny daje około 33% IL. Liczby te są takie same niezależnie od tego, czy ceny rosną, czy spadają, ponieważ liczy się rozbieżność proporcji. Nietrwała strata jest kompensowana przez opłaty transakcyjne naliczone przez pulę. Jeśli wolumen obrotu jest wysoki, skumulowane opłaty mogą przeważyć nad nietrwałymi stratami i sprawić, że pozycje LP będą zyskowne. Jednakże w okresach niskiego wolumenu lub gdy ceny gwałtownie się zmieniają, opłaty mogą nie stanowić wystarczającej rekompensaty. Zrozumienie, czy dochód z opłat przekroczy IL, jest głównym pytaniem w każdej analizie pozycji LP.
Calkulon makes complex calculations simple — built for students and everyday problem-solvers.
Wzór
▾
IL = 2 * sqrt(stosunek_ceny) / (1 + współczynnik_ceny) - 1
Gdzie stosunek ceny = nowa cena / cena początkowa (stosunek względnej zmiany ceny)
Wartość, jeśli jest utrzymywana: V_hold = wartość_początkowa * (0,5 * współczynnik_ceny_a + 0,5 * współczynnik_ceny_b)
Wartość w puli: V_pool = wartość_początkowa * sqrt(stosunek_ceny_a * współczynnik_ceny_b)
IL = V_pool / V_hold - 1Opis zmiennych
▾
| Symbol | Imię | Jednostka | Opis |
|---|---|---|---|
| PR | Stosunek ceny | ratio | Nowa cena względna Tokena A do Tokena B podzielona przez początkową cenę względną; wynosi 1 przy depozycie i różni się w miarę zmiany cen |
| IL | Nietrwała strata | % | Procentowe zmniejszenie wartości w porównaniu do zwykłego trzymania tych samych początkowych ilości żetonów |
| k | Stały produkt | dimensionless | Niezmiennik utrzymywany przez AMM: x razy y równa się k, gdzie x i y są symbolicznymi ilościami w puli |
| V_hold | Wartość, jeśli trzymasz | currency | Wartość portfela, jeśli posiadałeś początkowe ilości obu tokenów bez wpłacania depozytu do puli |
| V_pool | Wartość w puli | currency | Aktualna wartość Twojej pozycji LP po zmianach cen i ponownym zrównoważeniu puli |
Jak Impermanent Loss Calculator
▾
- 1Dokonując wpłaty do puli płynności 50/50 AMM, wpłacasz równowartość dwóch tokenów w dolarach. W puli rejestrowany jest procent Twojego udziału oraz iloczyn stały k = x * y.
- 2Kiedy cena rynkowa jednego tokena na rynku zewnętrznym zmienia się w stosunku do drugiego, arbitrzy handlują z pulą, kupując stosunkowo tani token i sprzedając stosunkowo drogi, aż cena w puli zrówna się z ceną rynkową.
- 3Ten arbitraż ponownie równoważy ilości żetonów w puli, zachowując stałą k. Rezultat: teraz trzymasz więcej żetonu, który spadł, a mniej żetonu, który wzniósł się.
- 4Porównaj wartość swojej pozycji LP z tą, którą byś miał, gdybyś posiadał oryginalne ilości: różnica polega na nietrwałej stracie. Użyj wzoru: IL = 2*sqrt(PR)/(1+PR) - 1.
- 5Aby ustalić, czy zapewnienie płynności było opłacalne, dodaj opłaty transakcyjne naliczone w danym okresie do wartości LP i porównaj z wartością trzymania.
- 6Regularnie monitoruj stosunek ceny do ceny. Duże rozbieżności wynoszące 3x lub więcej mogą wygenerować znaczny IL, którego dochód z opłat może nie zostać odzyskany. Rozważ pary tokenów powiązane z zakresem lub skorelowane, aby zmniejszyć ryzyko IL.
Rozwiązane przykłady
▾
IL = 2*sqrt(2)/(1+2) - 1 = 2*1,4142/3 - 1 = 0,9428 - 1 = -5,72%. Jeśli jest trzymany: 5 ETH po 2000 USD plus 5000 USDC = 15 000 USD. Wartość LP po ponownym zrównoważeniu AMM: około 3,536 ETH przy 2000 USD plus 7071 USDC = 14 142 USD. IL = (14 142 USD - 15 000 USD) / 15 000 USD = -5,72%. Aby osiągnąć próg rentowności, opłaty transakcyjne muszą w tym okresie wygenerować co najmniej 858 USD.
IL = 2*sqrt(4)/(1+4) - 1 = 2*2/5 - 1 = 4/5 - 1 = -20%. Jeśli jest trzymany: 5 ETH po 4000 USD plus 5000 USDC = 25 000 USD. Wartość LP: 25 000 USD razy (1 - 0,20) = 20 000 USD. Pozycja LP jest warta o 5000 dolarów mniej niż samo trzymanie. Pokrycie tej 20% straty wymaga znacznych dochodów z opłat. Przy opłacie za pulę wynoszącej 0,3%, aby osiągnąć próg rentowności na IL, potrzeba około 1,67 miliona dolarów wolumenu obrotu pulowego za pośrednictwem akcji LP.
Kiedy ceny powrócą do pierwotnego stosunku, AMM mechanicznie przywraca równowagę do pierwotnych ilości tokenów. IL = 2*sqrt(1)/(1+1) - 1 = 0. Strata naprawdę była nietrwała. Zachowujesz wszystkie opłaty transakcyjne zarobione podczas podróży w obie strony (w tym przykładzie 300 USD) i odzyskujesz pełną wartość początkową. Jest to najlepszy scenariusz dla LP: ceny oscylują wokół ceny depozytu, generując stały dochód z opłat, podczas gdy IL pozostaje średnio niewielki.
W przypadku par stablecoinów, które utrzymują niemal stały stosunek cen, nietrwała strata jest znikoma. Przy stosunku ceny 1,002: IL = 2*sqrt(1,002)/(1+1,002) - 1 = około -0,0001%. Właśnie dlatego USDC/USDT i podobne stabilne pary w Curve Finance są popularne wśród inwestorów LP unikających ryzyka, poszukujących dochodu z opłat bez istotnej ekspozycji na IL. Kompromis polega na tym, że stawki opłat dla stabilnych par są bardzo niskie (0,01-0,04%), ponieważ występuje niewielka zmienność i aktywność arbitrażowa.
W skoncentrowanej płynności Uniswap v3, gdy ETH wzrośnie powyżej maksymalnego zakresu 2000 USD, pozycja zostanie całkowicie przekonwertowana na USDC w najgorszym możliwym momencie — LP utrzymuje USDC na poziomie 2000 USD/ETH, podczas gdy cena rynkowa wynosi 2500 USD. LP nie otrzymuje żadnych opłat powyżej tego zakresu i ponosi poważne koszty alternatywne w związku z utrzymywaniem ETH. Skoncentrowana płynność zwiększa zarówno dochód z opłat (jeśli mieści się w zakresie), jak i ryzyko IL (gdy cena opuszcza zakres), co wymaga aktywnego zarządzania, co jest nieodpowiednie dla inwestorów pasywnych.
Zastosowania praktyczne
▾
DeFi liquidity provision: evaluating whether LP fee income justifies IL risk for a specific token pair
Portfolio construction: deciding between holding tokens outright versus providing liquidity to earn fees
AMM protocol design: developers model IL curves when designing fee structures and pool parameters
Risk management: setting position size limits and exit triggers for LP positions based on IL thresholds
Yield farming analysis: comparing true risk-adjusted yields across different LP opportunities
Przypadki szczególne
▾
Nagrody za wydobywanie płynności: wiele protokołów uzupełnia opłaty handlowe nagrodami za tokeny zarządzania wypłacanymi LP.
Nagrody te mogą znacząco zrównoważyć IL, ale wprowadzają ryzyko cenowe tokenów, ponieważ tokeny nagród mogą tracić na wartości szybciej niż naliczane jest IL.
Pule o nierównej wadze: w AMM takich jak Balancer, pula ważona jest w 80% Token A i 20%
Pule o nierównej wadze: w AMM takich jak Balancer, pula ważona 80% tokenu A i 20% tokena B będzie miała mniej IL niż pula 50/50 przy tym samym ruchu cenowym, ponieważ pula równoważy się mniej agresywnie w kierunku tokena mniejszości.
Ryzyko depegu Stablecoin: Nawet pary stablecoinów nie są całkowicie wolne od IL.
Jeśli jedna moneta typu stablecoin znacząco spadnie, tak jak miało to miejsce na krótko w przypadku USDC w marcu 2023 r. lub UST na stałe w maju 2022 r., pula dramatycznie się zrównoważy w kierunku tokena depegged z potencjalnie katastrofalną IL.
Stakowanie jednostronne: Niektóre protokoły umożliwiają jednostronne zapewnienie płynności
Stakowanie jednostronne: Niektóre protokoły umożliwiają jednostronne zapewnienie płynności, w przypadku gdy ryzyko IL jest zarządzane przez protokół za pośrednictwem funduszy ubezpieczeniowych lub mechanizmów dynamicznych opłat, zasadniczo różniących się od standardowych dwustronnych LP AMM.
Nietrwała strata spowodowana zmianą ceny (AMM 50/50 o stałym produkcie)
▾
| Zmiana stosunku cen | Nietrwała strata | Notatki |
|---|---|---|
| 1,10x (10% ruchu) | -0,11% | Nieistotny; opłaty można łatwo zrównoważyć |
| 1,25x (25% ruchu) | -0,60% | Drobny; typowe dla stabilnych par |
| 1,50x (50% ruchu) | -2,02% | Umiarkowany; zależne od opłat |
| 2,00x (2x ruch) | -5,72% | Istotne; wymaga stałej opłaty APY |
| 3,00x (3x ruch) | -13,40% | Duży; wymagana wysoka opłata RRSO |
| 4,00x (4x ruch) | -20,00% | Bardzo duży; trudne do zrównoważenia |
| 5,00x (5x ruch) | -25,36% | Ciężki : silny; rzadko równoważone opłatami |
| 9,00x (9x ruch) | -33,33% | Skrajny; unikaj niestabilnych par |
| Jeden token do zera | -50,00% | Maksymalny IL w 50/50 AMM |
Często zadawane pytania
▾
Czy nietrwała strata zawsze jest stratą finansową?
Niekoniecznie — jest to strata w porównaniu do zwykłego posiadania obu aktywów, ale pozycja LP może nadal być opłacalna w wartościach bezwzględnych w dolarach, jeśli ceny tokenów wzrosną, a dochód z opłat będzie wystarczający. Na przykład, jeśli cena obu tokenów w puli podwoi się, zarówno strategia trzymania, jak i pozycja LP zyskują na wartości w dolarach, ale pozycja LP zyskuje mniej ze względu na IL. IL oznacza słabsze wyniki w porównaniu z trzymaniem, niekoniecznie całkowitą stratę gotówkową. To, czy zapewnienie płynności było właściwym wyborem, zależy od tego, czy skumulowane opłaty przekroczyły karę IL w okresie utrzymywania.
Dlaczego nazywa się to stratą nietrwałą?
Strata nazywana jest nietrwałą, ponieważ blokuje się i staje się trwała dopiero wtedy, gdy wycofasz się z puli po stosunku cenowym różniącym się od współczynnika depozytu. Jeśli ceny powrócą dokładnie do pierwotnego współczynnika depozytu przed wypłatą, IL zniknie całkowicie, a wszystkie zarobione opłaty zostaną zachowane. W praktyce jednak najbardziej niestabilne pary tokenów rzadko powracają do dokładnego pierwotnego stosunku, co sprawia, że strata jest faktycznie trwała w większości rzeczywistych scenariuszy. Niektórzy badacze i protokoły preferują obecnie termin utrata dywergencji jako dokładniejszy opis podstawowego mechanizmu.
Które pary tokenów ponoszą najmniej nietrwałą stratę?
Pary o stabilnych lub wysoce skorelowanych cenach doświadczają najmniejszego IL. Pary stablecoinów, takie jak USDC/USDT, płynne pary stakingowe, takie jak ETH/stETH, pary tokenów opakowanych, takie jak BTC/wBTC i skorelowane aktywa, które mają tendencję do wspólnego ruchu, wszystkie wykazują minimalne IL. Pary o dużej zmienności i niskiej korelacji, takie jak kryptowaluta o dużej kapitalizacji w połączeniu z altcoinem o małej kapitalizacji, doświadczają największego IL. Dopasowanie korelacji cenowej Twojej pary do tolerancji IL jest podstawową decyzją dotyczącą strategii LP.
Jaka opłata RRSO jest potrzebna, aby zrównoważyć nietrwałą stratę?
Próg rentowności RRSO zależy od wielkości IL i okresu utrzymywania. Jeśli IL wynosi 5,72% z 2-krotnego ruchu ceny i utrzymujesz tę pozycję przez rok, potrzebujesz co najmniej 5,72% rocznego dochodu z prowizji od wartości LP, aby wyjść na zero. Jeśli pula generuje 15% RRSO, po IL otrzymasz netto około 9,28%. Zakłada to jednak jednorazową zmianę ceny, która się stabilizuje. Jeżeli ceny charakteryzują się ciągłą zmiennością, IL kumuluje się w sposób ciągły, a wymagana opłata RRSO jest znacznie wyższa. Dlatego pary charakteryzujące się dużą zmiennością potrzebują bardzo wysokich RRSO, aby zrekompensować trwającą IL.
W jaki sposób skoncentrowana płynność Uniswap v3 wpływa na nietrwałą stratę?
Uniswap v3 pozwala LP skoncentrować swoją płynność w określonym przedziale cenowym, uzyskując znacznie wyższy dochód z opłat na dolara kapitału, gdy ceny wahają się w tym przedziale. Jednak skoncentrowana płynność wzmacnia IL w obrębie zakresu i stwarza ryzyko binarne na granicach: gdy ceny opuszczają zakres, pozycja jest całkowicie konwertowana na jeden token i generuje zerowe opłaty. Aby dostosować zakresy w miarę zmian cen, wymagane jest aktywne zarządzanie. Skoncentrowana płynność nie jest odpowiednia dla inwestorów pasywnych, którzy nie mogą regularnie monitorować i równoważyć pozycji.
Czy nietrwała strata może przekroczyć 100%?
Nie. IL zgodnie z definicją, czyli gorszy wynik w porównaniu z posiadaniem obu aktywów, jest ograniczony przez mechanikę AMM. Najgorszy przypadek AMM o stałym produkcie ma miejsce, gdy jeden token spada do zera. W tym scenariuszu Twoja pozycja LP jest warta w przybliżeniu połowę początkowej wartości depozytu (całość w pozostałym tokenie), podczas gdy pozycja wstrzymana zachowuje wartość pozostałego tokena. Matematyczny maksymalny IL w AMM 50/50 wynosi około 50% w stosunku do pozycji wstrzymania, gdy jeden token staje się bezwartościowy, a nie 100%.
Czy różne konstrukcje AMM zmniejszają nietrwałe straty?
Tak. Różne projekty krzywych AMM znacząco wpływają na profil IL. AMM o stałym produkcie wykorzystujące x*y=k, takie jak Uniswap v2, mają standardową krzywą IL. AMM o stabilnych aktywach, takie jak Curve, wykorzystują kombinację formuł o sumie stałej i iloczynie stałym, tworząc znacznie niższą IL w przypadku aktywów prawie ustalonych, ponieważ krzywa cen jest bardziej płaska w pobliżu stosunku 1:1. Ważone moduły AMM, takie jak Balancer, umożliwiają korzystanie z pul innych niż 50/50, w których pula 80/20 ma niższy IL niż pula 50/50, ponieważ występuje mniej ponownego równoważenia. AMM oparte na Oracle próbują minimalizować IL, wykorzystując zewnętrzne źródła cen do ustalania cen, zamiast całkowicie polegać na arbitrażu.
Jak powinienem uwzględnić nietrwałą stratę w mojej strategii DeFi?
Model IL wyraźnie przed zapewnieniem płynności. Oszacuj oczekiwany zakres cen dla swojej pary tokenów, oblicz oczekiwaną IL na granicach i porównaj z historyczną RRSO opłaty za pulę. Jeśli RRSO opłaty przekracza szacunkową kwotę IL ze znaczącą marżą, odpowiednie może okazać się zabezpieczenie LP. Skorzystaj z narzędzi analitycznych dostępnych w łańcuchu płatności, takich jak DefiLlama, Uniswap Analytics lub Revert Finance, aby śledzić rzeczywisty dochód z opłat i IL w czasie rzeczywistym. Ustaw wyzwalacz wypłaty: jeśli IL przekroczy wcześniej określony próg, np. 10%, rozważ wyjście, zanim strata się pogłębi. Nigdy nie zapewniaj płynności niestabilnej parze bez uprzedniego modelowania ryzyka IL.
Częste błędy do unikania
▾
- !Mylenie nominalnych zysków tokenów ze zwrotami skorygowanymi o IL: para tokenów, która została podwojona, daje nominalne zyski, ale pozycja LP radziła sobie gorzej, po prostu trzymając oba.
- !Ignorowanie IL przy ocenie APY wydobywania płynności: wiele pulpitów nawigacyjnych DeFi pokazuje RRSO opłaty bez odejmowania IL, znacznie zawyżając rzeczywiste zwroty skorygowane o ryzyko.
- !Zapewnienie płynności nieskorelowanym parom o dużej zmienności bez obliczania wymaganej opłaty za próg rentowności.
- !Traktowanie nietrwałej straty jako prawdziwie tymczasowej: w przypadku większości zmiennych par ceny rzadko wracają do dokładnych wskaźników depozytów, co w praktyce sprawia, że strata jest faktycznie trwała.
Wskazówka Pro
Before adding liquidity to any pool, check the pool's 30-day fee APY on a site like DefiLlama or Uniswap Analytics, then estimate the worst-case IL for the expected price range over your intended holding period. Only provide liquidity when fee APY comfortably exceeds your IL estimate with at least a 2x margin of safety for volatile pairs. For correlated or stable pairs, even a 1.2x margin is generally sufficient.
Czy wiedziałeś?
The term impermanent loss was popularized by Uniswap founder Hayden Adams around 2018-2019 when the protocol launched. Despite being mathematically well-defined, the word impermanent has been criticized as dangerously misleading since it implies the loss always goes away, which is only true if prices perfectly revert to the deposit ratio. Some DeFi educators now advocate for calling it divergence loss instead, arguing this better conveys the actual mechanism and more honestly warns new LPs about the risk they are taking.
Regional Guides
▾
🇺🇸 US▾
🇬🇧 UK▾
🇪🇺 EU▾
Źródła
- ›Uniswap Docs – Understanding Liquidity and Impermanent Loss
- ›Paradigm Research – Uniswap v3: Concentrated Liquidity Deep Dive
- ›Pintail – Uniswap: A Good Deal for Liquidity Providers? (Original IL Analysis)
- ›DefiLlama – Pool Analytics and Historical Fee Data
- ›Investopedia – Impermanent Loss in DeFi Explained
Read the full guide on how to use this calculator effectively
Czytaj więcej →Otrzymuj cotygodniowe porady matematyczne
Dołącz do subskrybentów 12 000+, którzy co tydzień otrzymują wskazówki dotyczące kalkulatora.