Panic Disorder Severity Scale

Panik Bozukluğu Şiddet Ölçeği (PDSS), 1997 yılında Pittsburgh Üniversitesi'nde Dr. M. Katherine Shear ve arkadaşları tarafından geliştirilen, klinisyen tarafından uygulanan 7 maddelik bir derecelendirme ölçeğidir. Yalnızca panik atak sıklığını değil, durumun tüm ana boyutlarını yakalayan, panik bozukluğu şiddetinin kapsamlı ama etkili bir ölçümünü sağlamak üzere tasarlandı. PDSS, panik bozukluğuna yönelik klinik araştırmalarda birincil sonuç ölçütü olarak ve tedaviye yanıtın izlenmesinde klinik bir araç olarak yaygın şekilde kullanılmaktadır. Yedi madde şunları değerlendirir: (1) panik atakların sıklığı, (2) panik atak sırasında yaşanan sıkıntı, (3) gelecekteki ataklarla ilgili beklenti kaygısının şiddeti, (4) agorafobik korku ve kaçınma, (5) iç algısal korku ve kaçınma (paniğe benzer fiziksel duyumlar üreten faaliyetlerden kaçınma), (6) iş işlevselliğinde bozulma ve (7) sosyal işlevsellikte bozulma. Her madde 0 (yok) ila 4 (aşırı) arasında 5 puanlık bir ölçekte derecelendirilir ve toplam puan aralığı 0 ila 28 arasında değişir. PDSS, o zamanki mevcut panik bozukluğu ölçümlerinin ya sadece panik atak sıklığını değerlendirmesi (bozukluğun daha geniş etkisini göz ardı ederek), rutin klinik kullanım için çok uzun olması ya da panik semptomlarını genel anksiyete ile birleştirmesi nedeniyle geliştirildi. PDSS, yedi spesifik boyutu hedefleyerek klinik açıdan bilgilendirici olan ve rutin uygulama için yeterince kısa kalan çok boyutlu bir şiddet profili sağlar. 0 ile 28 arasındaki bileşik puan, genel iyileşmenin izlenmesine olanak tanırken, bireysel madde puanları hangi boyutların en ciddi şekilde etkilendiğini ortaya koyar. PDSS, iyi bir iç tutarlılığa (alfa = 0,65), değerlendiriciler arası yüksek güvenilirliğe (ICC = 0,87) ve tedavi çalışmalarındaki değişikliklere karşı güçlü duyarlılığa sahip mükemmel psikometrik özelliklere sahiptir. Toplam skorun 8 ila 10 arasında olması tipik olarak klinik açıdan anlamlı panik bozukluğunun eşiği olarak kabul edilir ve başlangıca göre yüzde 40 veya daha fazla bir azalma, klinik açıdan anlamlı bir tedavi yanıtı olarak kabul edilir. PDSS öz bildirim versiyonu (PDSS-SR), karşılaştırılabilir psikometrik özelliklerle hastaların ölçeği bir klinisyen olmadan doldurmasına olanak tanır.

Calkulon makes complex calculations simple — built for students and everyday problem-solvers.

1. 1Uygulamadan Önce Panik Bozukluğu Tanısını Koymak: PDSS bir teşhis tarama aracı değil, bir şiddet ölçüsüdür. Tekrarlayan beklenmeyen panik ataklarının (dakikalar içinde doruğa ulaşan yoğun korku veya rahatsızlık hissinin ani dalgalanmaları) eşlik ettiği tanımlanmış 13 semptomdan en az 4'ünün eşlik ettiği ve ardından en az bir ay boyunca ek ataklarla ilgili sürekli endişe, atakların etkileri veya sonuçları hakkında endişe veya ataklarla ilgili önemli davranış değişiklikleri gerektiren DSM-5 kriterlerine göre panik bozukluğu tanısı konulduktan sonra uygulanmalıdır. PDSS, tanı konmamış hastalarda panik bozukluğunu taramak için kullanılmamalıdır.
2. 2Panik Atak Sıklığını Değerlendirin (Madde 1): Geçen haftadaki (veya tanımlanmış diğer değerlendirme dönemindeki) panik atak sıklığını derecelendirin. Tam panik atakları (4 veya daha fazla semptomla dakikalar içinde zirveye ulaşan) ve sınırlı semptomlu atakların (4'ten az semptom) her ikisi de sayılmalıdır ancak ayrı ayrı takip edilebilir. Derecelendirme: 0 = panik atak yok, 1 = hafif (nadiren, yaklaşık haftada bir veya daha az), 2 = orta (haftada 1-2), 3 = şiddetli (haftada 2'den fazla ancak her gün değil), 4 = aşırı (günlük veya hemen hemen her gün ataklar). Klinisyen, hastanın panik ataklarını, ani başlangıç ​​ve zirve özellikleri olmayan genel anksiyete ataklarından ayırt etmesine yardımcı olmalıdır.
3. 3Saldırılar Sırasında Sıkıntının Değerlendirilmesi (Madde 2): Panik atak sırasında yaşanan sıkıntı veya korkunun düzeyini değerlendirin. Bu boyut sıklıktan farklıdır çünkü bazı hastalar sık ​​sık orta derecede sıkıntılı ataklar yaşarken (biraz alışmış), diğerleri ise seyrek olarak aşırı dehşetli ataklar geçirir. Derecelendirme: 0 = sıkıntı yok, 1 = hafif (bazı hoş olmayan duygular ama idare edilebilir), 2 = orta (ciddi sıkıntı ama tolere edilebilir), 3 = şiddetli (yoğun sıkıntı, güçlü kaçma dürtüsü), 4 = aşırı (ezici bir korku, ölüm hissi veya kontrolü kaybetme hissi). Bu madde panik deneyiminin öznel duygusal yoğunluğunu yakalar.
4. 4Beklenti Kaygısını Değerlendirin (Madde 3): Şu anda panik atak yaşamadığınız halde gelecekteki panik ataklarınızla ilgili endişe veya endişenizin ciddiyetini derecelendirin. Beklenti kaygısı genellikle panik bozukluğunun en kalıcı ve engelleyici boyutudur ve ataklar ile araba kullanmaktan kaçınma davranışı arasında devam eder. Derecelendirme: 0 = beklenti kaygısı yok, 1 = ataklarla ilgili ara sıra endişe, 2 = önemli miktarda zaman alan ataklarla ilgili sık sık endişe, 3 = kontrol edilmesi zor olan yaygın endişe, 4 = sakat bırakan ataklar hakkında neredeyse sürekli endişe. Hastalar bunu sıklıkla 'korkudan korkmak' veya bir sonraki atağa karşı sürekli tetikte olmak olarak tanımlarlar.
5. 5Agorafobik ve İnteroseptif Kaçınmayı Değerlendirin (Madde 4 ve 5): Agorafobik kaçınmayı derecelendirin (madde 4): hastanın kalabalıklar, toplu taşıma, alışveriş merkezleri, kapalı alanlar veya evden uzak olmak dahil panik ataklarının meydana geldiği veya gelebileceği durumlardan veya yerlerden ne ölçüde kaçındığı. İçten kaçınmayı derecelendirin (madde 5): hastanın egzersiz (hızlı kalp atışı), kahve (stimülasyon), sıcak ortamlar (terleme), duygusal filmler (uyarılma) veya cinsel aktivite (kalp atış hızı ve nefes almada artış) gibi panik semptomlarına benzer fiziksel duyumlar üreten faaliyetlerden ne ölçüde kaçındığı. Her iki madde de hiç kaçınmadan neredeyse tamamen kaçınmaya kadar 0-4 arasında derecelendirilmiştir.
6. 6Fonksiyonel Bozukluğu Değerlendirin (Madde 6 ve 7): İş bozulmasını derecelendirin (madde 6): Kaçırılan iş günleri, azalan üretkenlik, işle ilgili görevlerden kaçınma ve işe gidip gelmede zorluk dahil olmak üzere panik bozukluğunun mesleki işlevselliği etkileme derecesi. Sosyal bozulmayı derecelendirin (madde 7): Panik bozukluğunun, sosyal toplantılardan kaçınma, arkadaşlıkları sürdürmede zorluk ve aile ilişkilerinde gerginlik dahil olmak üzere sosyal ilişkileri ve etkinlikleri etkileme derecesi. Her ikisi de hiçbir bozulmanın olmamasından, işlev görememenin tamamen engellenmesine kadar 0-4 arasında derecelendirilmiştir. Ev hanımları veya emekli bireyler için, ev sorumlulukları ve toplumsal katılım gibi eşdeğer alanları derecelendirin.
7. 7Toplam Puanı Hesaplayın ve Tedavi Planı Geliştirin: Toplam PDSS puanı (0-28) için yedi maddenin tümünü toplayın. Şiddet aralıkları: 0-1 = panik bozukluğu yok veya minimal düzeyde, 2-5 = sınırda ila hafif, 6-9 = hafif ila orta, 10-13 = orta, 14-18 = orta derecede şiddetli, 19-28 = şiddetli. Hafif vakalarda (PDSS 6-9) tek başına BDT yeterli olabilir. Orta dereceli vakalar için (PDSS 10-18), kombine BDT ve farmakoterapi (SSRI veya SNRI) önerilir. Şiddetli vakalarda (PDSS 19-28), eşzamanlı BDT yönlendirmesiyle birlikte farmakoterapi derhal başlatılmalıdır ve SSRI'lar etkili olurken akut semptomların giderilmesi için benzodiazepin köprü tedavisi düşünülebilir. Tedavi yanıtını izlemek için PDSS'yi 4, 8 ve 12. haftalarda tekrarlayın.

• !Panik Ataklarını Yaygın Anksiyete ile Karıştırmak: Panik atakları, ani başlangıçlı, dakikalar içinde en yüksek yoğunluğa ulaşan, yoğun fiziksel semptomların (çarpıntı, nefes darlığı, göğüs ağrısı, baş dönmesi, parestezi) ve bilişsel semptomların (ölme korkusu, kontrolü kaybetme korkusu) eşlik ettiği ayrı dönemlerdir. Yaygın kaygı, yavaş yavaş gelişen ve paniğin ani zirve karakteristiğine sahip olmayan, kronik, kalıcı bir endişe durumudur. Hastalar bazen kronik kaygıyı 'sürekli panik atakları' olarak tanımlar ve klinisyenler PDSS'yi bu yanlış etiketlemeye, şişirilmiş puanlara dayanarak derecelendirebilirler. PDSS, genel anksiyete belirtilerine göre değil, DSM kriterlerini karşılayan gerçek panik ataklara göre puanlanmalıdır.
• !Bir Tedavi Hedefi Olarak İnteroseptif Kaçınmayı Göz ardı Etmek: Klinisyenler genellikle agorafobik kaçınmaya (yerlerden kaçınma) odaklanırken, interoseptif kaçınmayı (bedensel duyulardan kaçınma) gözden kaçırır. İçsel kaçınma da aynı derecede sakatlayıcı olabilir: Hastalar egzersizden, kafeinden, cinsel aktiviteden, duygusal ifadeden, sıcak ortamlardan, belirli vücut pozisyonlarından ve hatta gülmekten kaçınabilir çünkü bu aktiviteler paniği anımsatan fiziksel duyumlar üretir. İçsel kaçınma (PDSS madde 5) yükselirse ancak tedavide ele alınmazsa, hastalar agorafobik kaçınmada azalma sağlayabilir ancak panik benzeri duyumların tehlikeli olmadığını öğrenmedikleri için nüksetmeye karşı savunmasız kalabilirler. İnteroseptif maruz kalma, panik bozukluğu için kanıta dayalı BDT'nin temel bir bileşenidir.
• !Komorbiditeleri Değerlendirmeden Tek Başına PDSS Kullanmak: Panik bozukluğu nadiren tek başına ortaya çıkar. Panik bozukluğu olan hastaların yaklaşık yüzde 50 ila 65'inde majör depresyon, yüzde 30'unda sosyal anksiyete bozukluğu, yüzde 25'inde genel anksiyete bozukluğu ve yüzde 25 ila 35'inde madde kullanım bozuklukları (özellikle kendi kendine ilaç olarak kullanılan alkol) bulunmaktadır. PDSS yalnızca panik bozukluğunun şiddetini ölçer ve tedavi planlamasını, prognozu ve intihar riskini önemli ölçüde etkileyen bu komorbiditeleri kapsamaz. Kapsamlı bir değerlendirme, depresyon (PHQ-9), diğer anksiyete bozuklukları, madde kullanımı (AUDIT, DAST-10) ve intihar düşüncesi taramasını içermelidir.